Binnen een tweetal weken kan iedereen genieten van de nodige deconnectie tijdens de vakantie om wat uit te rusten. Dat is eigenlijk waar de regering op hoopt: dat we met onze gedachten bij de vakantie zitten om te vergeten welke gruweldaden ze al heeft verricht en wat ze tijdens de zomer nog in petto heeft.
Pensioenen, centenindex, ... De nieuwe programmawet bulkt van de sociale achteruitgang
Enkele weken geleden werd de programmawet gestemd. Deze wet hervormt ons pensioenstelsel ingrijpend. Een hervorming voor wie nu al met pensioen is, maar ook voor wie in de toekomst met pensioen gaat. Daarbij deinst de regering er niet voor terug om de gelijkstellingsregels te wijzigen voor periodes uit het verleden. Hoe noem je een speler die de regels tijdens het spel verandert? De vraag stellen is ze beantwoorden: een valsspeler! Daarnaast worden vrouwen overduidelijk door de regering in het vizier genomen. Wat te denken van een minister die zegt: “vrouwen moeten zich maar aanpassen”? Is dat seksistisch of toont het gewoon aan dat hij het leven van vrouwen en de realiteit van de arbeidsmarkt niet kent? Of een beetje van beide?
De programmawet voorziet ook een hele reeks maatregelen die werknemers nog flexibeler en armer zullen maken: zo wordt er onder meer gesproken over overurenregelingen die eenvoudiger en goedkoper worden voor de werkgevers, een beperking van de opzegtermijnen voor nieuwe contracten, uitgebreid en slechter betaald nachtwerk, en een deregulering van deeltijdse arbeid (geen minimum van 1/3de tijd meer, je kan voor 1/10de tijd aangeworven worden). En dan is er nog de stemming over de centenindex. Dit systeem wordt zowel door werkgevers als door vakbonden fel bekritiseerd. We hebben al meermaals gezegd hoe slecht we dit systeem vinden: het is gebakken lucht, onmogelijk dagelijks te beheren, maar hiermee wordt ook de loonindexering ondermijnd, wat nochtans bij uitstek een materie voor sociaal overleg is. Tegelijk bewijst dit dat de regering lak heeft aan het sociaal overleg, aangezien er binnen de Groep van 10 een alternatief akkoord bestond dat bovendien budgettair neutraal was.
Een zomer vol gevaren: een schattenjacht om nog eens 7 miljard te vinden
De regering zegt dat ze deze zomer 7 miljard moet vinden in het kader van de strenge Europese begrotingsregels. Niet iedereen zal de gevolgen van die regels voelen: ze worden opgelegd aan de werkende klasse, met of zonder werk, ziek of gezond, jong en oud. Niet aan de bedrijven of aan de aandeelhouders. Louter op basis van dogma’s breekt deze regering systematisch alles af wat sinds de Eerste Wereldoorlog onze sociale democratie heeft opgebouwd: de financiering van de sociale zekerheid wordt op de helling gezet, die van de openbare diensten eveneens, en onze meest fundamentele rechten - het recht om te betogen, het recht om te staken en het recht op sociaal overleg - worden voortdurend onder druk gezet.
Zelfs de meest fundamentele vormen van meningsuiting, ook door jongeren, worden hard onderdrukt. Overal heerst een klimaat dat focust op veiligheid.
Waar gaan ze die 7 miljard halen? Weer via botte besparingen op de overheidsuitgaven? Via een verhoging van de btw? Via nieuwe belastingen? Eén ding is zeker: we durven wedden dat de sterkste schouders opnieuw gespaard zullen blijven. Wanneer gaat het over het creëren van jobs die geld opleveren via RSZ-bijdragen of belastingen? Wanneer worden er voorwaarden gesteld aan de tewerkstellingssteun? Met andere woorden: wanneer komt er een einde aan de miljarden euro’s aan cadeaus voor bedrijven zonder dat zij verplicht worden jobs te creëren of hun verantwoordelijkheid te nemen in de klimaattransitie?
We kunnen jullie nu al zeggen dat jullie die 500 euro extra per maand, die beloofd waren tijdens de verkiezingscampagne, nooit zullen zien. Alle regeringsmaatregelen opgeteld, een maximum aan flexibiliteit en de internationale context met de oorlogslogica die door de regering wordt gevolgd, zullen jullie alleen maar nóg armer maken!
Wat mogen we nog verwachten?
Twee zeer antisociale hervormingen zitten er nog aan te komen: de uitbreiding van de flexi-jobs naar alle sectoren en een brede annualisering van de arbeidstijd op basis van individuele akkoorden en dus zonder collectief overleg.
Waarom nemen we de tijd om op deze twee maatregelen terug te komen? Omdat ze symbool staan voor wat deze regering wil doen: de regering zegt dat ze iedereen weer aan het werk wil krijgen en de zogenaamde “profiteurs” zoals zieken en werkzoekenden wil wegwerken. Maar tegelijk neemt ze geen maatregelen om jobs te creëren. Integendeel, deze regering zal werknemers die al een job hebben nog méér laten werken.
Meer werken om meer te verdienen: zó zal je aan die 500 euro extra komen.
Op die manier hoopt de regering jullie eisen voor meer loon en meer welzijn te muilkorven.
Van een evenwicht tussen werk en privéleven is geen sprake meer. Hoe denk je dat een deeltijdse werknemer nog bijkomende uren kan krijgen als de flexi-jobs uitgebreid worden? Hoe denk je dat iemand met een deeltijdse job nog kan proberen twee jobs te combineren als zijn arbeidstijd op jaarbasis berekend wordt? Hoe kan hij dan nog “nee” zeggen tegen almaar meer flexibiliteit (annualisering) als hij alleen tegenover zijn werkgever staat, zonder de kracht van het collectief? In de meeste gevallen zijn deze werknemers vrouwen. Zij blijven in steeds grotere onzekerheid verkeren, zowel tijdens hun loopbaan als wanneer zij werkloos worden, want dan worden ze heel snel uitgesloten. Ze moeten bovendien concurreren met studenten, flexi-jobbers of voltijdse werknemers die vrijwillige overuren kloppen.
Een georganiseerd onevenwicht
Dat is wat de regering ons met deze twee maatregelen voorschotelt. Steeds meer flexibiliteit, steeds meer deregulering, zonder ooit de echte problemen van de mensen aan te pakken: welzijn en de combinatie werk-privé.
Hoe vind je kinderopvang als je pas op het laatste moment weet welke uren je zal werken? Hoe vind je kinderopvang die aangepast is aan je extreem flexibele uurroosters? Hoe kan je nu en dan weer eens op adem komen om het 45 jaar vol te houden, tot 67 jaar?
Een heet sociaal najaar?
In het najaar moet er een interprofessioneel akkoord worden onderhandeld, moet er gesproken worden over loonsverhogingen, moet er eindelijk weer een indicatieve norm worden ingevoerd, moet de loonindexering veiliggesteld worden, moet er gepraat worden over de harmonisering van de paritaire comités, over de eindeloopbaan (SWT, zware beroepen, cao 104…), over collectieve arbeidsduurvermindering gekoppeld aan artificiële intelligentie, over de omkadering van onzekerheid en welzijn… Kortom: dan moet onze corebusiness - het sociaal overleg - verdedigd worden. De regering kan onze overlegthema’s niet blijven kapen. Ook de werkgevers moeten het spel correct spelen: geen overleg voor de schone schijn, maar échte oplossingen. Compromissen sluiten zonder de eigen principes te verloochenen!
Onderhandelen wanneer mogelijk, strijden wanneer nodig
Geniet van de zomermaanden om opnieuw op adem te komen. De strijd gaat in september voort, niet omdat wij zo graag op straat komen of aan de poorten van bedrijven staan, maar omdat deze regering op een zeer methodische manier onze sociale democratie pijn doet, systematisch al onze verworvenheden vernietigt en al onze collectieve mechanismen die werknemers sterker maken tegenover arrogante werkgevers ondermijnt. Meteen na de zomervakantie hervatten we de acties en we rekenen dan op jullie steun. Tot nu toe hebben we niet geplooid, en dat zullen we ook niet doen. Het is dankzij onze niet-aflatende strijd dat we hierin zullen slagen.
We moeten even radicaal en even dogmatisch zijn als de regering om onze sociale zekerheid, onze openbare diensten, onze indexering en ons overlegmodel te vrijwaren!
Onze collectieve beschermingsmechanismen via overleg zijn essentieel voor onze samenleving. Wie die vernietigt, vernietigt onze sociale democratie en daarmee ook onze democratie zelf.